Sürücü belgesi alma zorunluluğu;
Motorlu araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler
tarafından karayolunda sürülmesine izin verilmesi yasaktır.Araçlar, bu
konuda sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok
taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası
sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
Sürücü adaylarında aranacak
şartlar:
Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;
A) Yaş şartı:
1- A1, A2, F ve H sınıfı sürücü belgesi alacakların
17,
2- B ve G sınıfı sürücü belgesi alacak olanların 18,
3. C, D ve E sınıfı sürücü belgesi alacak olanların 22
(Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksek okullarından mezun olanlarda bu
şart aranmaz.), yaşını bitirmiş olmaları,
B) Öğrenim Şartları;
F,G ve H sınıfı sürücü belgesi alacakların ilkokulu,
A1, A2, B, C, D ve E sınıfı sürücülerin ortaokulu veya
8 yıllık temel eğitimi bitirmiş olmaları,(04/07/2006 tarihli resmi gazatede
yayınlanan kanunla yayınlandığı tarihten itibaren 5 yıl süre ile ilkokul
mezunları ehliyet alabilmektedirler)
C) Sağlık Şartları;
Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık
kuruluşlarında İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve
Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık Kurulunca, yönetmelikte belirtilen
esaslara göre "Sürücü Olur" raporu almaları gerekir. Ortopedist bulunmadığı
takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri uzmanı bulunmadığı durumlarda Nörölog
veya Psikologtan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir. Sağlık Kurulu
raporuna bir defaya mahsus olmak üzere itiraz halinde Sağlık Bakanlığı nihai
karar için sürücü adayını bir başka Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu'na
sevkeder. Ancak, verilen sağlık raporlarının eksik veya gerçeğe uygun
olmamasının tesbiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre
işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin daha sonra verecekleri raporlar da
geçersiz sayılır.
D) Eğitim ve sınav şartı;
Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da
başararak sertifika almış olmaları
E) Hükümlü olmama şartları;
Türk Ceza Kanunu'nun 403 ve 404 üncü maddeleri ile
572/2-3 maddelerinden ikiden fazla ve 1918 Sayılı Kaçakçılığın Men ve
Takibine Dair Kanun'un 28 ve 29 uncu maddeleri, 6136 Sayılı Ateşli Silahlar
ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 inci Maddesinin 3 üncü ve takip eden
fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş olmaları,
Önceden verilmiş aynı sınıf ve başka sürücü belgesinin
bulunmaması, sürücü belgelerinin süresiz alınmamış olması veya geçici olarak
geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması zorunludur.
DIŞ ÜLKELERDEN ALINMIŞ OLAN
SÜRÜCÜ BELGELERİNİN
TÜRK SÜRÜCÜ BELGESİ İLE
DEĞİŞTİRİLMESİ
Türk ve yabancı kişilerin dış ülkelerden aldıkları
sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmalarına ve bunların
değiştirilmesine ilişkin esaslar aşağıda gösterilmiştir.
a) Türk
vatandaşları ile ilgili kanunlar ile ikili ve taraflı anlaşma hükümleri
saklı kalmak üzere yabancı kişiler, dış ülkelerden alınmış, cinsi için
geçerli sürücü belgeleri ile ülkemizde
yabancı ve Türk plakalı araçları sürebilir.
Ancak;
Turistler ve geçici bir süre için gelenler dışında
herhangi bir iş, hizmet veya eğitim amacıyla ülkemizde bulunan yabancıların
ise Konsolosluk veya noter tarafından tercüme edilmiş tasdikli sürücü
belgesi örneklerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları
mecburidir.
b) Yurda
dönüşlerinde Türk vatandaşlarının,
İlgili Kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma
hükümleri saklı kalmak üzere de istekleri halinde yabancıların, dış
ülkelerden aldıkları
sürücü belgeleri, eğitim ve sınav şartı aranmadan
karşılığı veya dengi olan sürücü belgeleri ile değiştirilir.
Ancak, Türk vatandaşları yurda dönüşlerinde bir yıl
içinde sürücü belgelerini değiştirmedikleri takdirde, değiştirinceye kadar
araç kullanamazlar.
Bu belgeler değiştirilirken;
1- Eğitim ve sınav
şartı hariç, sürücü belgesi alacaklar için aranan yaş, öğrenim, sağlık ve
Karayolları Trafik Kanununda belirtilen, Türk Ceza
Kanunundaki belli suçlardan hükümlü olmama şartları
aynen aranır.
İkili veya çok taraflı anlaşma hükümleri ile
uygulamalar saklı kalmak üzere yabancılardan diplomatik muafiyeti olanlar
için hiçbir şart aranmadan beyanları ile yetinilir. Diğer yabancılar için
belgeleri değiştirmekle birlikte gerektiğinde Dışişleri Bakanlığı aracılığı
ile inceleme ve araştırma yapabilirler.
2- Müracaat
sırasında gereken işlemler aynen yapılmakla birlikte;
a) Dış ülkelerden
alınan sürücü belgesinin aslı ve noterden veya Dış Temsilciliklerimizden
alınmış tasdikli tercümesi istenir. Yetkili memurca müracaat formuna kayıt
konarak karşılaştırma yapıldıktan sonra aslı ilgiliye geri verilir.
b) Geçici olarak
alınmış olan yabancı ülke sürücü belgeleri ile Uluslararası sürücü belgeleri
değiştirilmez.
c) Üzerinde
kazıntı, silinti olanlar, açıkça şüphe doğuran iz ve belirtiler bulunanlar
ile değiştirilmelerine esas olacak bilgi derlenmemiş
olanlardan tereddüt edilenler için aslı ve tercümesi
ile Emniyet Genel Müdürlüğünün görüşlerine başvurulur.
3- Belgesini
değiştirenler bir üst sınıf belge almak isterse değiştirme işlemi yapılmadan
uygulamalı sınavlara alınırlar.
Ancak bunlardan; C,D ve E sınıfı belge almak
isteyenlerden 22 yaşını bitirmiş olma şartı aranır.
SÜRÜCÜ BELGESİ SINIFLARI
"A1" Sınıfı Sürücü Belgesi : Motorlu bisiklet
kullanacaklara,
"A2" Sınıfı Sürücü Belgesi : Motorsiklet
kullanacaklara,
"B" Sınıfı Sürücü Belgesi : Otomobil, Minibüs veya
kamyonet kullanacaklara,
"C" Sınıfı Sürücü Belgesi : Kamyon kullanacaklara,
"D" Sınıfı Sürücü Belgesi : Çekici kullanacaklara,
"E" Sınıfı Sürücü Belgesi : Otobüs kullanacaklara,
"F" Sınıfı Sürücü Belgesi : Lastik Tekerlekli Traktör
kullanacaklara,
"G" Sınıfı Sürücü Belgesi : İş Makinası türünden
motorlu araç kullanacaklara,
"H" Sınıfı Sürücü Belgesi : Özel tertibatlı olarak,
imal, tadil veya teçhiz edilmiş motorsiklet veya otomobil türünden araçları
kullanacak hasta ve sakatlara,
"K" Sınıfı Sürücü Aday Belgesi : İki veya çok taraflı
anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile
verilen belgedir.
SÜRÜCÜ BELGELERİNE AİT
ESASLAR
Araç kullanma yetkisi:
1. A1, F,G ve H sürücü belgeleri ile yalnız kendi
sınıflarındaki araçlar
2. A2 sınıfı sürücü belgesi ile A1,
3. B sınıfı sürücü belgesi ile F,
4. C sınıfı sürücü belgesi B ve F
5. D sınıfı sürücü belgesi ile B,C ve F,
6. E sınıfı sürücü belgesi ile B,C ve F,
Sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçlar da
sürülebilir.
